Category: Algemeen

Alle politieke zaken die niet in de categorieën passen

Een interview met mij als lijstduwer

Ik ben in Eindhoven lijstduwer voor de Socialistische Partij bij de GR 2026. De afdeling heeft een interview met mij op hun website geplaatst. Ik vond het eigenlijk wel een geslaagd interview.
Hieronder de tekst met enkele toegevoegde foto’s. De tekening van een mevrouw die Urban Sketchte op staat, toen wij stonden te flyeren.
De originele locatie is https://eindhoven.sp.nl/nieuws/maak_kennis_met_onze_lijstduwer_bernard_gerard .

Bernard is tijdens de Vietnamoorlog politiek actief geworden, en was er al bij op het moment dat de SP werd opgericht. Vanaf 1973 woont hij in Eindhoven. Hij heeft allerlei taken in de Eindhovense SP voor zijn rekening genomen, zoals bijvoorbeeld de ontwikkeling van het inlegvel. Hij werd in 1990 het eerste SP-gemeenteraadslid en bleef dat tot 2010. Daarna is hij milieu- en klimaatorganisaties gaan versterken, met name Milieudefensie en het Beraad Vlieghinder Moet Minder (BVM2).

Bernard was tot zijn pensioen natuurkundeleraar. Na zijn pensioen heeft hij zijn bachelor milieukunde gehaald op een groepsscriptie over synthetische kerosine.

(Zie ook de CV-paragraaf)

Wat trekt je in de SP?
Het algemene fundament van de SP ‘gelijkwaardigheid, menselijke waardigheid en solidariteit’ is goed. Ik vind ook de pogingen om de bevolking in actiegroepen te mobiliseren goed.
Daarnaast trekt mij het socialistische uitgangspunt dat de economie, binnen verstandige grenzen, planmatiger moet worden en beter democratisch gecontroleerd. Mijn vuistregel is dat wat niet failliet mag, niet op de markt thuishoort. De energievoorziening bijvoorbeeld hoort in publieke of semi-publieke handen. En wat mij betreft kun je ook kijken in hoeverre de afvalverwerking in combinatie met recycling en grondstoffenpolitiek meer als een publieke taak gezien moet worden.

Een andere vuistregel is dat de klimaattransitie rechtvaardig moet zijn, en anders niet zal plaatsvinden. De SP zou er, systematischer en met meer prioriteit dan tot nu toe, over moeten nadenken hoe je socialisme en ecologie combineert. Dat zou kansen bieden.
Ik vind overigens dat de Eindhovense afdeling op milieu- en klimaatgebied goed bezig is.

En in afwachting daarvan heb je je eigen taakinvulling ontwikkeld?
Ja, en ik kan wel zeggen dat die mij aardig bezighoudt.
Ik heb drie structurele thema’s: Milieudefensie, het vliegveld en mijn persoonlijke website.
Daarnaast doe ik wat losse dingen, zoals advies geven aan de SP-fracties in Eindhoven en de provincie, en heb ik bijvoorbeeld actie bij huurwoningen in De Geestenberg begeleid over woningverbetering en –verduurzaming.

Je bent vrijwilliger voor Milieudefensie?
Ik ben een van de trekkers van de regionale groep van Milieudefensie.
Milieudefensie als geheel ziet als missie om het bedrijfsleven te laten voldoen aan het klimaatakkoord van Parijs; als strategie om 30 grote ondernemingen die in Nederland opereren onder druk te zetten; en als tactiek om daartoe campagnes te organiseren, eventueel uitmondend in juridische processen (Shell en binnenkort ING).

Nu loopt er een campagne tegen Ahold/Albert Heijn en daarom staan wij met onze groep bij Albert Heijn-filialen. Een van de eisen is beter betaalbare biologische producten. De algemene opzet van de actie past goed bij de SP-uitgangspunten.
Omdat geen van de 30 ondernemingen een hoofdkantoor of productievestiging in onze regio heeft, hebben we er als regionale groep zelf ook een paar bedrijven aangeschreven. DAF Trucks bijvoorbeeld heeft een heel goed klimaatprogramma, maar bij ABZ Diervoeders is het knudde.

Verder proberen we de Brainportorganisatie als geheel duurzaamheidsambities aan te praten. Brainport heeft wel goede losse projecten, maar geen klimaatambitie als geheel. Dat is raar.

En in de tijd die dan af en toe nog over is, kijk ik af en toe naar lozingsvergunningen op het oppervlaktewater, zoals van de zinkfabriek in Pelt of va CFS Weert. Die vergunningen moeten beter.

Het vliegveld?
Ik ben een van de leden van het bestuur van het Beraad Vlieghinder Moet Minder (BVM2). BVM2 heeft een handvol aandachtspunten, zoals te veel geluid (de afspraak is dat de ‘sigaren’ rond de startbaan 30% kleiner moeten), luchtvervuiling en klimaat – Eindhoven Airport is de grootste klimaataantaster van onze gemeente.
En tenslotte, de onevenredig grote ruimteclaim door het vliegveld. Vanwege de herrie mag er in een sigaar van groefweg 100km2 geen woningbouw plaatsvinden. Toen die afspraak in 2011 gemaakt werd, leek dat nog wel te overzien, maar nu de woningvraag door de schaalsprong explodeert, wordt het vliegveld een steeds grotere blok aan het been van de regio.
Zo zie je maar weer dat klimaat- en milieukwesties zelden op zichzelf staan, maar eigenlijk altijd een connectie hebben met andersoortige urgente maatschappelijke zaken.

Het gebied waar geen grootschalige woningbouw zou mogen plaatsvinden

En je hebt een eigen website?
Daar gaat heel wat tijd in zitten. Het is een strikt persoonlijke educatieve en politieke website in het overlapgebied van natuurwetenschap en techniek; politiek en actie; en klimaat, milieu en duurzaamheid. Ik beweeg me graag in dat spanningsveld. Ik ben nu bijvoorbeeld bezig met een artikel over positieve ontwikkelingen in de afbreekbaarheid van PFAS – niet in de natuur, maar wel in een industriële setting, bijvoorbeeld na bodemsanering of op de afvalstroom van een bedrijf.
De twee eerdere artikelen gingen over de zinkfabriek in Pelt en over Vion en het klimaat.

Doe je eigenlijk nog wel eens wat anders dan politiek?
Ik vind het geen straf om zo druk bezig te zijn.
Maar ik doe ook wat alle opa’s doen, kijken naar hoe onze fantastische kleinkinderen groot worden en hier en daar wat helpen. Mijn vrouw en ik houden van fietsen en dat komt goed uit, want we hebben geen auto (ik ben lid van de Fietsersbond).
Ik lees graag vakliteratuur en politieke en maatschappelijke analyses, en als het me even te veel wordt doe ik een computerspelletje – vreedzaam, ik hou niet van dat geschiet.

Verder ben ik vrijwilliger bij mijn voetbalclub Unitas’59. Daar heeft mijn jongste zoon ooit gespeeld en ik doe nog steeds organisatiewerk rond oefenwedstrijden. Jeugdvoetbal is heel belangrijk.
Ik heb onlangs een grote regionale caroussel georganiseerd met oefenwedstrijden voor JO12-teams die volgend jaar voor het eerst op een heel veld gaan voetballen. Ik heb geen verstand van voetbal, maar wel van schema’s, netwerken en afspraken.

Waar kunnen mensen je op Social Media vinden?
Op mijn persoonlijke website, bij Beraad Vlieghinder Moet Minder (BVM2) en bij Milieudefensie Eindhoven.

Avond over voedselsysteem  en AHeijn-petitie

Milieudefensie Eindhoven eo. Heeft op 26 november 2025 een avond georganiseerd over het voedselsysteem en de, daarmee samenhangende, Albert Heijn-petitie. Het was in Lab-1.

Eerst bracht Mathilde de Jeu van de landelijke staf van Milieudefensie een presentatie over het voedselsysteem en de rol van de supermarkten daarin. Onder aan dit bericht is deze presentatie downloadbaar.
Het gaat over de verdeling van de broeikasgasuitstoot over de onderdelen van het voedselsysteem met als categorieën o.a. de boerderij, verpakkingen, transport, ontbossing en landdegradatie, en afval (lijst niet compleet, zie de presentatie)
De supermarkten zijn een soort poortwachter voor dit systeem, en hebben dus een belangrijke functie die ze niet adequaat invullen. De uitstoot over de hele voedselketen zou moeten halveren, maar daalt niet of nauwelijks of stijgt  soms zelfs.

(kort na deze avond kwam de Superlijst Groen 2025 uit, die een en ander cijfermatig onderbouwt. De Lidl komt van de grote ketens er veruit het beste uit. Zie https://milieudefensie.nl/actueel/superlist-report-nl-environment-2025-nl.pdf )

Na Mathilde de Jeu sprak Edwin Grootens, ook van de landelijke staf van Milieudefensie, over de Albert Heijn-petitie. Elders op deze site is daar meer over te lezen.

Tot slot heb ik verteld over waar de afdeling Eindhoven van Milieudefensie mee bezig is. Dat betreft op de eerste plaats de Albert Heijn-campagne (die vier dagen eerder van start gegaan was), medewerking aan demonstraties, andere bedrijf-en-klimaatzaken, maar ook het oppervlaktewater.
Zie https://www.bjmgerard.nl/milieudefensie-trapt-a-heijn-actie-af/ .

Tijdens de avond zijn enige tientallen ‘Smoestuintjes’ uitgezet.

De presentatie is hieronder te vinden.

Presentatie klimaatcafé’s Voedsel Ahold-26-11-25 EindhovenDownload

Ik als cocreërend kunstenaar …

Dit vanwege de 51.000ste passant op mijn site (bruto). Dan altijd iets wat de normale kosmische orde der dingen ter discussie stelt, zoals nu ik als “cocreërend kunstenaar”.

Deze ongewone escapade zit als volgt in elkaar.

Op 28 maart 2025 heeft Milieudefensie demonstratief een dagvaarding bij ING neergelegd vanwege het financieren van klimaatschade. Ter deze gelegenheid was een fraaie constructie opgetuigd, waarmee men processiegewijze door de Bijlmer naar het hoofdkantoor van ING trok. Daar aangekomen bleef de bedrijfsleiding onzichtbaar. Zie https://www.bjmgerard.nl/milieudefensie-biedt-dagvaarding-ing-aan-bij-hoofdingang-directie-afwezig/  . Hieronder een plaatje.

–          –           –           –           –           –           –

‘Foundation we are’ is een ontwerpbureau met atelier- en expositieruimtes op het Eindhovense StrijpS, een voormalig bedrijfsterrein van Philips ( https://www.foundationweare.org/ ). De organisatie heeft zich toegelegd op ‘Civic Society’, informatiecultuur, bestuurssystemen, rechtvaardigheid in het  Anthropoceen (wat zoiets als ‘deze moderne tijd’ betekent), en de ethiek van de  Technologie. Dit alles in typisch designer-engels.

Nu nadert de Dutch Design Week (DDW) 2025 . Dat is altijd een drukke periode en met projecten over heel Eindhoven, waartussen van alles te vinden is op allerlei gebied,  van klein tot groot, van gratis tot betaald, van bescheiden tot pompeus,  en van humbug tot uiterst interessant.
Voor een bescheiden en zinvol project van 2024, zie https://www.bjmgerard.nl/maasklei-keramiek-dijkverzwaring-en-ruimte-voor-de-maas/ .

‘Foundation we are’ wil zijn bijdrage leveren, geheten ‘Designing Democracy’,  en een van de projecten in dat kader kwam voor rekening van kunstenares Pauline Wiersema ( https://pinopotato.com/ ). Pauline had ook meegebouwd aan de Amsterdamse dozenconstructie, dus die wist hoe het moest ( https://www.instagram.com/pinopotato/p/DH3jK2Lty8V/ ).
Pauline vond de Milieudefensie-aanpak bij ING een mooi voorbeeld van design-democratie en had als project om de dozenconstructie als kunstwerk in het atelier na te bouwen en dat gedurende de DDW (en een tijd daarna) tentoon te stellen.
Men kan het bewonderen op het (binnen)adres Torenallee 22-04 in Eindhoven.

Dat vroeg om heel  veel dozen die gevouwen moesten worden, om heel veel dubbelzijdig tape om ze zonder calamiteitenrisico te stapelen, om heel veel spanband (opvallende gifgroene kleur) en om behoorlijk wat ruimte. En dat vraagt ook om heel veel werk en of Milieudefensie kon helpen.

Ja. Er waren twee mensen van het landelijke bureau van Milieudefensie, en van de Eindhovense afdeling waren er Wen, Dorry, Marieke en ikzelf.
Hieronder wat tussentijdse foto’s van maandag, toen het kunstwerk nog  niet af was. Het is woensdag afgemaakt en ik zal het eindresultaat op deze locatie laten zien.

UIteindelijk het eindresultaat:

–          –           –           –           –           –           – 

In het atelier naast dat van de dozenconstructie werd, ook voor de DDW, aan levensechte bommen gewerkt, vakkundig nagemaakt maar dan in textiel.
Hoewel niet ons thema als Milieudefensie, toch twee foto’s

Milieudefensie brengt het klimaat terug in de verkiezingscampagne

Ter gelegenheid van de 50000ste passant op mijn site weer een wat afwijkend thema. Deze keer een initiatief van Milieudefensie om vijf lijsttrekkers voor de Tweede Kamerverkiezing van 29 oktober 2025 een Groen Akkoord te laten ondertekenen.
Ik vind het een prima gedachte.

Hieronder de tekst van het  Persbericht Groen Akkoord  van Milieudefensie.

Milieudefensie brengt het klimaat terug in de verkiezingscampagne. Bijvoorbeeld met het Ga voor Groen Akkoord. De lijsttrekkers van GL-PvdA, D66, Volt, SP en CU hebben dit akkoord vandaag ondertekend. Zij beloven zich na de verkiezingen hard te maken voor echte klimaatoplossingen.

Frans Timmermans, Rob Jetten, Laurens Dassen, Jimmy Dijk en Mirjam Bikker geven met de ondertekening gehoor aan de wens van een ruime meerderheid van de Nederlanders die zich zorgen maken om klimaatverandering. Dat blijkt uit onderzoek van Ipsos/I&O in opdracht van Milieudefensie.

Ga Voor Groen-Akkoord

De ondertekenaars van het Ga voor Groen Akkoord bouwen de komende kabinetsperiode aan een economie die toekomstbestendig én rechtvaardig is. Het akkoord bestaat uit 3 pijlers:

1. Bedrijven houden zich aan internationale afspraken, net als iedereen
Nederland moet weer vooruit. Groene en vernieuwende bedrijven verdienen een eerlijke kans ten opzichte van vervuilende concurrenten. Daarvoor is nodig dat grote bedrijven zich aan de klimaatafspraken houden. Dat betekent dat bedrijven een klimaatplan hebben en hun voetafdruk over de gehele keten in lijn brengen met het klimaatakkoord van Parijs.

2. De vervuiler betaalt en groen doen loont
Het moet voor bedrijven weer lonen om te vergroenen. Bedrijven met een Paris- proof klimaatplan krijgen voorrang bij subsidies en aanbestedingen. Omdat vervuilen niet mag lonen komt er een rechtvaardig en snel afbouwpad voor fossiele subsidies en wordt de CO2-heffing weer ingevoerd. Dit biedt de samenleving en het bedrijfsleven zekerheid.

3. Burgers krijgen een steuntje in de rug
Iedereen is beter uit met een eerlijke, schone en slimme economie. Daarom kiezen we voor rechtvaardig klimaatbeleid. Mensen met een laag of modaal inkomen worden actief geholpen bij de verduurzaming van hun woning, het OV-aanbod wordt uitgebreid en we handhaven het Noodfonds Energie voor mensen die anders in de kou komen te zitten. Dat is wel zo eerlijk.

Help Vader Aarde
Om de klimaatcrisis tijdens de verkiezingen een plek te geven, heeft Milieudefensie naast het Ga Voor Groen-Akkoord ook Vader Aarde geïntroduceerd, de happy populist. Waar populisten meestal zorgen voor verdeeldheid en zelden blij zijn, is Vader Aarde juist een verbinder. Met rake oneliners wijst hij ons erop dat we toch echt allemaal in hetzelfde schuitje zitten. “Als ik ga, gaan we allemaal. Als het goed met mij gaat, gaat het goed met jullie. Dus stem voor mij, dan stem je voor jezelf.”Help de campagne van Vader Aarde en kijk wat jij kunt doen

Update dd 05 nov 2025

Inmiddels hebben ook de Partij voor de Dieren en DENK zich bij het initiatief aangesloten.

Ik als Neanderthaler

Onlangs heeft de 47000ste bezoeker op mijn home page-welkomstartikel getikt (dat is bruto). Vandaar weer een wat meer vrije stijl-artikel.

De tik vond plaats tijdens de vakantie van mijn partner en mij. Daar ben ik net van terug. We zijn (in etappes) van München naar Wenen gefietst. De laatste vrij besteedbare vakantiedag hebben we in het Naturhistorisches Museum Wien (NHM) doorgebracht ( www.nhm.at ).
Het NHM is een van de grootste en belangrijkste musea in zijn soort ter wereld. De collectie is enorm groot en de educatieve ondersteuning is redelijk tot goed. Men kan er gemakkelijk dagen doorbrengen en bijvoorbeeld de beschrijving van de gesteentesoorten waaruit de vele opmerkelijke gebouwen in Wenen bestaan kan mij wel een paar uur boeien, maar daar ga ik het hier niet over hebben. Nooit geweten dat er zoveel soorten en tinten kalksteen bestonden.

De collectie berust basaal op de verzameldrift van de oude Habsburgse heersers, maar is uiteraard veelzijdiger van afkomst, ook va na het politieke verdwijnen van de Habsburgse heerschappij na de Eerste Wereldoorlog. Maar voor het zover was, is het museumpand, specifiek voor dit gebruik,  gebouwd als een Habsburgs paleis. Mogelijk had de architect geen andere concepten in zijn repertoire. Ik  vind het wel mooi, maar voor de klimaatbeheersing en zo lijkt het me erg onpraktisch.

De wisseltentoonstelling bij ons bezoek heette “Ijstijdkinderen en hun wereld’ (norma;iter wordt het leven in de Ijstijd weergegeven vanuit volwassenenperspectief). Daar was een aparte zaal  voor ingericht die druk  bezocht werd, niet in het minst, inderdaad, door heel veel heel geïnteresseerde kinderen. Was leuk om te zien  en men had veel werk gemaakt van een kindgerichte presentatie, maar ik  vond zelf de informatieve meerwaarde niet heel groot. Er werden vooral dingen gezegd die in volwassenenperspectief ook gezegd zouden zijn.

Ik  neem op onze fietsvakantie altijd een paar Scientific Americans mee om mijn permanente achterstand wat in te halen en het nummer van november 2024 bevat een artikel dat terugblikt op de vondst in 1974 in Ethiopië van ‘Lucy’, het eerste redelijk complete skelet van een mogelijke voorouder van de mensheid ( https://en.wikipedia.org/wiki/Lucy_(Australopithecus) ). ‘Lucy’ is de bijnaam van een mensaap-mevrouw die ongeveer 3,2 miljoen jaar geleden overleden is (en snel daarna zand erover).
Auteurs zijn de beroemde deskundigen Donald C. Johanson en Yohannes Haile-Selassie.
Johanson en Haile-Selassie geven in hun overzichtsartikel de enorme uitbreiding, verbreding en verdieping van de kennis weer in de vijftig jaar sinds ‘Lucy’ . Die kennis resulteert in een overzicht van de complexe herkomst van diverse mensentypes in de soort Homo (waarvan wij op dit moment als Homo Sapiens de enige vertegenwoordiger zijn). Over dergelijke overzichten bestaat overigens permanente discussie.

Johanson en Haile-Selassie geven in hun artikel een driedeling (die bij mijn weten in elk geval op hoofdlijnen als standaard gezien wordt), en die ongetwijfeld  veel meer nuances heeft dan ik  kan weergeven):

  • de soort Homo, waarbinnen wij als Homo sapiens, de uitgestorven soorten H. Neanderthalensis en H. erectus (en nog  enkele waarvan we nog weinig weten)
  • de soorten Australopithecus en Paranthropus, beide met enkele ondersoorten, die anatomisch volledig aan een tweebenig leven op de grond aangepast zijn, maar die ruwweg nog de herseninhoud hebben van een chimpansee en daarom nog ‘aap’ heten (pithecus = aap). Lucy is van de ondersoort A. afarensis (waarvan in de vijftig jaar na ‘Lucy’ veel meer resten gevonden zijn, zowel van individuen als van groepen).
  • nog oudere mensaapachtige soorten en geslachten, waarbinnen nog geen duidelijke naamgevingsstructuur aangebracht is, en die nog een deel van de tijd in de boom zat.

Voor Johanson en Haile-Selassie is het goed denkbaar, maar nog onvoldoende bewezen, dat de ‘Lucy’-soort de voorouder van de mensheid is – en anders een soort die er veel op lijkt, maar waarvan nog te weinig bekend is.

Het NHM bevat een aparte zaal met uitgebreid materiaal over de menselijke evolutie en daar ben ik verder dus blijven plakken.  De teneur van de zaal is grofweg gelijk aan die van johanson en Haile-Selassie.

De zaal heeft een gimmick waarvoor het publiek in de rij stond. Je kon je laten fotograferen en dan kon je je hoofd virtueel laten ombouwen tot hoe dat er bij een handvol oudere mensen- en aapmensentypes uitgezien zou hebben.
Mijn porum vindt u op de homepage van deze site ( https://www.bjmgerard.nl/ ), zij het tien jaar jonger dan nu.
Mijn huidige porum heb ik laten ombouwen tot hoe het er bij resp. een Australopithesus afarensis en een Neanderthaler uitgezien zou hebben. Dit op gezag van het algorithme waarvan ik de juistheid niet garandeer.

Ik als A. afarensis

Ik als H. neanderthalensis

Ijzer uit ijzererts halen bij lage temperatuur en zonder CO2?

Vanwege de 44000ste passant op deze site weer een artikel dat iets buiten de normale onderwerpen-orde van deze site valt. Deze keer een over een methode om elektrochemisch, in zout water, met stroom en bij relatief lage temperatuur, bijna zuiver ijzer uit ijzererts te halen.

Ik ben het geheel eens met mensen die betogen dat men de wereldproblemen niet met alleen maar technische middelen opgelost krijgt. Dat neemt niet weg dat het andere uiterste ook niet waar is: dat ze geen nut hebben.
Staal (een legering waarvan ijzer de belangrijkste component is) zal tot in lengte van dagen nodig blijven. Anderzijds komt bij de gangbare wijze van ijzerwinning uit erts, met behulp van (gezuiverde) steenkool heel veel CO2 vrij, en een hoop troep. Staal maken zonder hoogovens is nodig.
Vlamboogovens werken wel elektrisch, maar er gaat vooral schroot in en ze kunnen geen erts verwerken. Bovendien werken ze bij extreem hoge temperatuur en er komt nog steeds veel troep vrij. Voordeel is dat er beheerst extra elementen aan het ijzer kunnen worden toegevoegd.
IJzererts verwerken met waterstof (in plaats van koolstof) kan in principe (nog steeds bij hoge temperatuur), maar er is veel meer waterstof voor nodig dan vooralsnog, duurzaam geproduceerd, beschikbaar is (zie oa eerste met waterstof geproduceerd ijzer ).

Vandaar dat een procedé om bij gematigde omstandigheden, rechtstreeks uit (duurzame) stroom, ijzer uit ijzererts te halen erg welkom zou zijn.

(Afbeelding Kempler lab, University of Oregon)

Er is veel onderzoek naar elektrochemische procedé’s. Je stuurt stroom door water waarin stoffen naar wens aanwezig zijn, of door gesmolten zout, en dan dwingt die stroom de stoffen tot chemische reacties. Het is oude, beproefde techniek die op grote schaal ingezet kan worden. Toegepast op gewoon zout water levert het natronloog en chloor, en toegepast op gesmolten keukenzout levert het natriummetaal en chloor. Ook de gangbare productie van groene waterstof is elektrochemisch.

Het blad TW (Technisch Weekblad) publiceerde op 10 april 2025 een artikel https://tw.nl/onderzoek-maakt-staal-zonder-kool-en-zet-de-industrie-op-zn-kop-schoon-schaalbaar-en-snel/ . Het is een leesbaar artikel en kan worden aangeraden.
TW baseert zich op een wetenschappelijk artikel https://pubs.acs.org/doi/full/10.1021/acsenergylett.5c00166 en dat is minder goed te lezen, omdat het erg voor insiders geschreven is. Leden echter uit dezelfde onderzoeksgroep van Kempler (University of Oregon) hebben ook  in andere tijdschriften gepubliceerd en dat is vaak iets leesbaarder.
Mijn voorkeur is de nieuwsbrief van CEN (Chemical and Engineering News), uit welk publieksgericht tijdschrift de openingsafbeelding  komt), of in het Open Access-tijdschrift Joule ( https://doi.org/10.1016/j.joule.2024.01.001 ), waaruit onderstaand schema van de werking komt.

Het onderzoek van Kempler en zijn groep is gedaan met de meest voorkomende vorm van ijzeroxide Fe2O3, en dat in zijn zuiverste vorm. Dat in poedervorm, maar het maakt uit hoe dat poeder  gestructureerd is. Wat het beste werkt is als het poeder op micrometerschaal gemalen is, en daarbinnen zo poreus mogelijk is Dat vraagt voorbewerking.

De constructie van Kempler e.a. is een combinatie van twee elektrochemische cellen (zie boven). De linkse (rode) cel ontvangt het ijzeroxide, water, elektronen en natriumionen.  Daardoor worden de positieve ijzerionen omgezet in neutrale ijzeratomen, die zich als een film op de kathode afzetten. Een doorsnee van dat filmpje is middenonder te zien, alsmede een deeltje ijzeroxide en een deeltje ijzer. De cel doneert diezelfde natriumionen, evenveel OH–ionen  en ijzeratomen aan de buitenwereld.
De rechtse (blauwe) cel is een gewone chloor-alkalicel van het oude stempel. Er gaat water en keukenzout in, en er gaan elektronen en chloorgas uit, en hij levert de natriumionen die de linkse cel nodig heeft. Die ionen gaan door een membraam dat geen andere deeltjes doorlaat,

De bedoeling  is dat uiteindelijk het ijzerfilmpje (wat behoorlijk zuiver kan zijn) geoogst wordt. Dat ijzer kan dan in bestaande vlamboogovens worden meegenomen in een groter systeem van de productie en verwerking van ijzer tot staal. Hieronder zoals het tijdschrift Joule zich dat voor de geest ziet.

Nu zitten, zoals bekend, tussen droom en daad wetten in de weg en praktische bezwaren.

Met die wetten valt het misschien wel mee. Kempler beweert dat de economische wetten, waarschijnlijk, niet zo heel erg in de weg zitten omdat deze methode, na opschaling, niet wezenlijk duurder is, mede omdat de producten chloor en natronloog verkocht kunnen worden.
De milieuwetten worden ook gediend. Geen hoge temperatuur betekent geen stikstofprobleem. Het procedé, en met name het wegvallen van de noodzaak van kolen, maakt een einde aan in de atmosfeer vrijkomende milieuvervuiling.
Als het erts zuiver is, hoeft het dubbele cel-procedé ook niet tot watervervuiling te leiden.

Waarmee echter ook een van de praktische bezwaren genoemd is, die er nog in veelvoud zijn. Ijzererts is zelden zuiver en onduidelijk is bijvoorbeeld hoe het gaat als dat erts voor een flink deel uit steen bestaat en/of andere metalen bevat. Wat dan ook nog eens allemaal gemalen moet worden, en voorbewerkt.
Kempler beweert dat het proces opschaalbaar is. In aanmerking nemende dat het kubusje uit de eerste afbeelding momenteel de grootste reactor van dit type ter wereld is, vraagt dat nog wel wat.
Verder moet blijken hoeveel vraag er is naar de bijprodukten natronloog en chloor. Die worden veel gebruikt, maar niet oneindig veel.
Waarna de hamvraag is in hoeverre de grondstof ‘Zero-carbon electricity’ opshaalbaar is. Dat gaat hard, maar nog lang niet hard genoeg.

Maar het loont de moeite om hier verder op door te studeren.

Meer wonen = minder Eindhovens vliegveld!

Ik heb voor de site van het Beraad Vlieghinder Moet Minder (BVM2) een artikel geschreven over het spanningsveld tussen enerzijds het ruimtebeslag van het militaire Eindhovense vliegveld met aanzienlijk civiel medegebruik, en anderzijds de behoefte aan nieuwe woningen die nog eens verder geëxplodeerd is door de economische schaalsprong van de Brainportregio Eindhoven. Het spanningsveld spitst zich toe op de bestaande afspraak om niet te bouwen binnen de 20Ke-zone van het vliegveld.
Het artikel is niet bewerkt.

Meer wonen = minder vliegveld!

Het gebied Sonniuswijk ligt binnen de paarse streepjes

Ter inleiding
Er bestaat al jaren een spanningsveld tussen nieuwbouwlocaties enerzijds en de afspraak om niet te bouwen in de 20Ke-zone van vliegveld Eindhoven anderzijds. Door de voorgenomen schaalsprong van de regio zijn er op termijn ca 100.000 nieuwe woningen nodig in de regio. Die moeten ergens komen te staan.
Anderzijds heeft de regio in het verleden afgesproken dat er geen grootschalige nieuwbouw van woningen gerealiseerd zal worden (grootschalig is >50) in het gebied binnen de 20Ke-contour van het vliegveld (ongeveer 100km2 ). De afspraak kent een goede reden: binnen de 20Ke-zone ervaart bijna de helft van de mensen ernstige geluidshinder, en ongeveer een kwart ernstige slaapverstoring – dit blijkt uit een recent rapport van de GGD ( ggd-meting:mensen vinden geluid en luchtkwaliteit nog steeds een probleem/ ).
Dit conflicteert en de schaalsprong heeft dit conflict, dat al op scherp stond, op nog scherper gezet.
Vergelijkbare belangentegenstellingen bestaan op een zwaarder niveau ook bij Schiphol.

In hun wanhoop kijken de verantwoordelijke wethouders of ze niet toch aan die 20Ke-zone kunnen gaan knabbelen.
Onlangs speelde dat bij een zoeklocatie van de gemeente Eersel in Wintelre ( bvm2:bouw niet in de 20ke zone in Wintelre/ ). Het is nog niet duidelijk wat het vervolg is.
Op 13 mei 2025 kopte het Eindhovens Dagblad (bij monde van onderzoeksjournalist Lucas van Houtert) ‘Son wil bouwen onder vliegroute’ ( plannen nieuwe sonniuswijk vallen in overlastzone vliegveld_son schendt afspraken ).

Hierover verderop meer. Eerst een stukje geschiedenis van de 20Ke-afspraken.

Een stukje geschiedenis van de geluidscontouren
De nu geldende wetgeving rond het Eindhovense vliegveld vindt zijn oorsprong in het Aldersadvies uit 2010. In een als overleg vermomd dictaat legde hij een advies neer met een aantal onderwerpen. waarvan voor dit artikel de geluidscontouren van 35Ke en 20Ke van belang zijn (de Ke is een eenheid waarin een jaargemiddeld geluid verwerkt zit, met daaraan voor ongunstige tijden toegevoegd een straffactor). De 35Ke-contour heeft wettelijke kracht en hetzelfde proces dat tot de 35Ke-contour leidt, leidt ook tot een set andere contouren waarvan de 20Ke  de belangrijkste is.

Omdat te voorzien was dat het woonklimaat binnen de 20Ke-zone voor velen onaangenaam zou zijn, hebben de toenmalige regiobestuurders een al in het Aldersadvies genoemde ‘werkcontour van 20Ke’ opgebouwd, die in 2011 officieel ruimtelijk beleid van de gemeenten in de regio en van de provincie werd. In https://bvm2.nl/documentatie-bij-de-woningbouwbeperking-door-de-20ke-zone-rond-het-vliegveld/ staat dit verhaal  in meer detail uitgelegd. Hieronder deze werkcontour.

Het Aldersadvies is in zichzelf geen wet. Dat werd het pas toen de regering het overnam en formaliseerde in een Luchthavenbesluit (2013). In dit Luchthavenbesluit 2013 )LuHaBe) staan de officiële contouren, waarvan de 35Ke-contour het gedrag van de vliegtuigen limiteert. Het LuHaBe heeft niet tot doel om woningbouwbeleid in te kaderen, en doet daarover dan ook geen uitspraak over woningbouw. Met andere woorden, de regionale afspraken uit 2011 bestaan gewoon verder en gelden nog steeds.
Nadat het LuHaBe 2013 gepubliceerd was, bleek dat de eerdere regionale contour ongeveer gelijk was aan de LuHaBe-contour D8 voor civiel  en militair verkeer samen.

Het regionale beleid sudderde jarenlang onomstreden voort en de gemeenten zorgden ervoor dat de nieuwe woningbouwlocaties net buiten de regionale 20Ke-werkcontour vielen (als die gemeenten tenminste hun landmeetkunde op orde hadden).

In 2019 bracht Van Geel zijn advies over de toekomst van de luchthaven uit ( samenvatting-eindrapport-proefcasus-eindhoven-airport ), waarvan voor dit artikel de bepaling relevant is dat de 35Ke-contour uit het LuHaBe2013 in 2030 een 30% kleinere oppervlakte zou moeten krijgen dan in 2019. Hieraan wordt momenteel stapje voor stapje gewerkt, maar die stapjes zijn te klein ( geluidbelasting-vliegveld-neemt-af-maar-het-gaat-veel-te-langzaam/ ).

Ook het advies-Van Geel moet in wetgeving worden omgezet, te weten in een nieuw LuHaBe  (2025 of 2026), en daar wacht de regio nog steeds met smart op. Het gaat allemaal tergend langzaam.

Het ligt in de rede dat als het nieuwe LuHaBe met een kleinere 35Ke-contour vastgesteld is, en daarmee ook een nieuwe 20 Ke-contour, er bestuurlijk ook een aangepaste woningbouwcontour gedefinieerd wordt. Dat is echter nog niet gebeurd en bij de beperkte vooruitgang, die tot nu toe geboekt is, zou dat voor die nieuwe woningbouw-richtcontour ook nog niet heel veel schelen.
Het belang van de regio is dus dat het advies-Van Geel zo snel mogelijk volledig wordt uitgevoerd. Dan komt er tenminste weer bouwgrond vrij.

Meer wonen = minder vliegveld!
Sowieso moeten er al veel huizen bijkomen en sowieso gaat dat al moeilijk, maar de schaalsprong van de regio maakt het allemaal nog eens een stuk urgenter. Er kan niet langer worden doorgesudderd – als dat sowieso al kon.

In feite betekent de schaalsprong dat het advies-Van Geel uit 2019 al weer achterhaald is – als tenminste onze regionale bestuurders hetzelfde beschermingsniveau van de bevolking tegen overmatig geluid willen handhaven. BVM2 vindt dat dat moet.

BVM2 ziet niet in hoe men een fatsoenlijk geluidsniveau in een groot gebied rond het vliegveld kan handhaven op basis van het huidige aantal vliegbewegingen. Daarom heeft BVM2 al een tijd geleden in Knegsel met zijn achterban afgesproken dat BVM2 gaat voor 25000 a 30000 vliegbewegingen, in plaats van de huidige 40500.

Misschien moet het nog wel minder. Meer wonen = minder vliegveld!


Sonniuswijk
De scheve rechthoekten westen van de A50, en boven het Oud Meer-natuurgebied is Sonniuswijk. De regionale afspraak uit 2011 maakte dat gebied in een klap melaats voor de woningbouw.  en dat heeft de regio zo’n 3000 nieuwe woningen gekost.

Gegeven de urgentie kan men begrijpen, maar als BVM2 niet goedkeuren, dat het gemeentebestuur van Son en Breugel toch weer aan de grenzen van de 20Ke-zone wil  gaan morrelen. BVM2 vindt het onverantwoord voor wie daar straks komt te wonen.

Het resultaat van het gemorrel is dat de gemeente Son en Breugel in december 2024 de ‘Gebiedsvisie Sonniuswijk’ uitgebracht heeft, te vinden op Gebiedsvisie Sonniuswijk .Het is nog een visie op hoofdlijnen, hetgeen in praktijk betekent dat er veel mooie woorden en plaatjes in staan en weinig harde informatie. De visie spreekt over in totaal 200 a 300 nieuwe woningen in twee rechthoekige blokken zo oostelijk mogelijk, tegen de A50 aan. Het zuidelijke, en minstens een deel van het noordelijke, woonblok liggen in de 20Ke-zone.

Informatie over de milieu-, geluid- en veiligheidsbeperkingen blijft beperkt tot een klein en een beetje wazig kaartje zonder legenda. Dit kaartje is de enige plek in de Gebiedsvisie waar het woord ‘Eindhoven Airport’ te vinden is.
Zelfs als men zou vinden dat de woningnood de ruimtelijke wet breekt, dan nog moet dat niet op basis van een dergelijk beperkt kaartje. ook niet ‘op hoofdlijnen’.

Dus regio: stel je hard op! een schaalsprong omhoog in het wonen = een schaalsprong omlaag in het vliegen!

Milieudefensie bij kerkelijke klimaatavond in Waalre

Milieudefensie Eindhoven en omgeving was uitgenodigd voor een kerkelijk georganiseerde klimaatavond op 04 februari in de Agnus Deikerk in Waalre. Ik heb voor onze lokale Milieudefensiegroep de praktsiche zaken geregeld.

Het was een goed georganiseerde avond.

De avondvoorzitter Terborg liet vier sprekers aan het woord, die laten ook een workshop leidden:

Verder konden twee organisaties een kort verhaal vertellen, te weten Duurzaam Waalre ( https://duurzaamwaalre.nl/ )  en ikzelf namens Milieudefensie Eindhoven en omgeving
Het werd een kort verhaal over waar onze lokale groep bij betrokken was: onder andere steun aan de landelijke bedrijvenactie, waaronder de ING-actie, een regionale aanschrijfactie van bedrijven, het vliegveld en pogingen om een actie op te zetten rondom het oppervlaktewater.

De avond werd afgesloten met Leonard cohen;s Anthem ‘Ring the bells that still can ring’ ( https://www.poetryverse.com/leonard-cohen-poems/anthem )

Er waren de nodige gesprekken met mensen uit het publiek en er zijn flyers gedeeld.

Terborg en Van ‘t Einde